Al-Jazari

De wereld heeft uitvinders nodig! Al-Jazari vertelt het verhaal van een avontuurlijke vernieuwer uit de Arabische wereld van de 12e eeuw. Ismail Al-Jazari was wiskundige, veranderde de wereld met zijn uitvinding van de krukas, en kreeg nooit de eer die hem toekomt. Tafel van Vijf Muziektheater, het Amsterdams Andalusisch Orkest en Museum Speelklok brengen met deze beeldende muziektheatervoorstelling, inclusief reizende expositie, een ode aan de rijkdom van deze Arabische wetenschapper die zijn eigen weg bleef volgen en zich elke dag opnieuw bleef verwonderen over de wereld.

In de voorstelling is Al-Jazari een avontuurlijke geest die voor een zelfspelend muziekinstrument een bijzonder draaiend apparaat uitvond: de krukas. Buitenlandse handelsreizigers lieten hem geloven dat het niets bijzonders was, maar zetten zijn geniale uitvinding succesvol in de markt. Het werd een van de belangrijkste mechanische ontdekkingen in de geschiedenis van de industrialisatie. Tijdens de feestelijke presentatie van het nieuwe apparaat, ziet Al-Jazari wat zijn krukas allemaal mogelijk maakt. Zijn naam verdween in de vergetelheid van de geschiedenis.

Oprichter van het Amsterdams Andalusisch Orkest Mohamed Aadroun schrijft de tekst voor de voorstelling: “Dit is het verhaal van veel mensen in Nederland die een Arabisch-Islamitische achtergrond hebben en met hun uitvindingen en ontwikkelingen geen plek krijgen in het heersende Westers verhaal. Maar het gaat niet om concurrentie tussen culturen. Ik zie het liever als een estafette: door het stokje aan elkaar door te geven, versterken we elkaar en doen we nieuwe ontdekkingen die de wereld kunnen veranderen.”

De livemuziek is geïnspireerd door het rijke Arabo-Andalusisch repertoire en hedendaagse muziekstijlen. De muzikanten staan op het podium in een decor vol wonderlijke apparatuur, zelfspelende muziekinstrumenten en uitvindingen die ter plekke tot leven komen.

Museum Speelklok ontwikkelt een reizende expositie, die voorafgaand aan de voorstelling te zien is. Het museum heeft een grote collectie navolgers van Al-Jazari’s zelfspelende muziekinstrument: speeldozen, pianola’s en kolossale draai- en danshalorgels.